Zakupy przeszły długą drogę na przestrzeni lat, ewoluując od prostej funkcji zakupowej do strategicznego procesu biznesowego. Ewolucja procurementu była napędzana przez różne czynniki, w tym postęp technologiczny, zmiany dynamiki rynku oraz uznanie potencjału zakupów do generowania oszczędności i poprawy wydajności operacyjnej.
W tym artykule zbadamy kluczowe etapy ewolucji procurementu, od tradycyjnego modelu zakupów do nowoczesnej strategicznej funkcji procurementu. Omówimy również wyzwania i możliwości, przed którymi stoją Specjaliści ds. zakupów w dzisiejszym szybko zmieniającym się krajobrazie biznesowym. Dołącz do nas, aby prześledzić drogę zakupów i odkryć strategie, które ukształtowały ich ewolucję. Zobacz też Podstawy zarządzania zakupami.
🏛️ Historia procurementu 🏛️
Historia zakupów sięga starożytności, kiedy to Egipcjanie, Rzymianie i Brytyjczycy wczesnych wieków rozpoczęli pierwsze działania związane z zapewnieniem surowców. W tamtych czasach procurement był zadaniem bardziej organizacyjnym niż strategicznym.
Jednak wraz z rozwojem przemysłu w XIX i XX wieku, zakupy zaczęły odgrywać kluczową rolę. Na przykład, wraz z rewolucją przemysłową, który miała miejsce w Anglii, duże zapotrzebowanie na surowce mineralne dla rozwijającego się przemysłu górniczego wymagało skutecznego zakupów.
Skorzystaj z naszych usług przeglądu procesów zakupowych już teraz!
🛕 Procurement i piramidy 🛕
Zakupy odgrywało kluczową rolę w budowie starożytnych egipskich piramid.
Aby zbudować te gigantyczne budowle, Egipcjanie musieli skutecznie zarządzać pozyskiwaniem surowców i pracowników. Funkcja procurementu była kluczowa w tym procesie.
Jednym z istotnych aspektów zakupów było zarządzanie dostawą surowców. Egipcjanie potrzebowali ogromnych ilości kamienia, drewna i narzędzi do budowy piramid.
Dostawy tych surowców były śledzone i zarządzane przez pracowników zwanych skrybami. Skrybowie mieli kluczową rolę w zarządzaniu zamówieniami i śledzeniu dostaw. Byli odpowiedzialni za utrzymywanie dokładnych rejestrów zamówień surowców oraz kontrolę jakości i ilości dostarczonych materiałów.
W ten sposób skrybowie pełnili funkcje organizacyjne, zapewniając nie tylko dostarczenie odpowiednich materiałów, ale także śledzenie procesu budowlanego i zarządzanie pracownikami.
Dzięki tej roli procurementu, budowa piramid była możliwa do zrealizowania, pomimo jej ogromnej skali i trudności.
🛠️ Rewolucja Procurementu 🛠️
Rewolucja w zakresie zakupów jest kluczowym momentem w ewolucji funkcji procurementu. Polegała ona na przekształceniu zakupów z funkcji organizacyjnej w strategiczną rolę, mającą wpływ na osiąganie konkurencyjnej przewagi.
Podczas Rewolucji Przemysłowej, która miała miejsce w XIX wieku, procurement nabrał większego znaczenia. W książce autorstwa Marshalla Kirkmana pt. „Historia przedsiębiorczości” opisuje on, jak funkcja zakupów odegrała kluczową rolę w rozwoju przemysłu kolejowego. Kirkman pisze o powstaniu strategicznego planowania procesu zakupowego oraz pojawieniu się pierwszych wydziałów zakupów, których zadaniem było dostarczenie firmom kolejowych niezbędnych dóbr i usług.
🔄 Procurement znowu się zmienia 🔄
Po zakończeniu drugiej wojny światowej, funkcja zakupów ponownie uległa zmianie. W latach powojennych, ze względu na niedobór surowców i materiałów, procurement skupiło się głównie na funkcji biurowej i administracyjnej. Wszystkie dostępne zasoby były starannie zarządzane, a procesy zakupowe opierały się na skrupulatnym prowadzeniu rejestrów, wypełnianiu dokumentacji i sporządzaniu raportów.
Jednak w połowie lat 60. XX wieku, funkcja zakupów zaczęła odgrywać bardziej strategiczną i zarządczą rolę. Zjawisko to było szczególnie widoczne w sektorze przemysłowym, gdzie rosnące zapotrzebowanie na surowce i materiały skłoniło organizacje do wdrażania konkurencyjnych przetargów, aby wybrać najbardziej korzystnych Dostawców. Ten nowy kierunek wymagał od pracowników zakupów rozwoju umiejętności negocjacyjnych oraz skutecznego zarządzania dostawami.
W latach 80. XX wieku nastąpił kolejny przełom w funkcji procurementu, spowodowany wzrostem konkurencji pośród Dostawców. Obecność wielu firm oferujących te same produkty lub usługi wymusiła na organizacjach bardziej rygorystyczne podejście do oceny jakości i wiarygodności Dostawców. Organizacje zaczęły angażować się w monitoring i audytowanie swojej sieci dostaw, aby zapewnić zgodność z określonymi standardami i minimalizować ryzyko. Zwiększono również współpracę z Dostawcami w celu doskonalenia jakości produktów i usług.
W końcu, pod koniec lat 90. XX wieku nastąpiło przejście do strategicznych zakupów. Koncepcja ta zakładała, że Dostawcy stają się partnerami organizacji, a relacje opierają się na długoterminowych umowach. W miejsce konkurencyjnych przetargów, organizacje skupiły się na ustalaniu strategicznych celów i wartości z Dostawcami, co pozwalało osiągać efekty synergii i wspólnie rozwijać innowacyjne rozwiązania. Ten nowy model procurementu wymagał od pracowników zakupów umiejętności zarządzania relacjami, innowacyjności i strategii.
💡 Procurement dziś i w przyszłości 💡
Obecnie funkcja procurementu odgrywa strategiczną i kluczową rolę w organizacjach. Profesjonaliści ds. zakupów mają wpływ na podejmowanie strategicznych decyzji dotyczących zarządzania łańcuchem dostaw, co przekłada się na osiąganie konkurencyjnej przewagi. Wsparcie nowych technologii, takich jak e-zakupy czy sztuczna inteligencja, zrewolucjonizowało sposób, w jaki procesy procurement są realizowane.
E-zakupy ułatwiają i przyspieszają zarządzanie zamówieniami, umożliwiając dostęp do szerokiej bazy Dostawców i doskonałą wizualizację danych. Sztuczna inteligencja natomiast wspomaga podejmowanie decyzji, oferując optymalizację zamówień i prognostyki popytu. Technologie te zapewniają automatyzację i zmniejszają trudy administracyjne, pozwalając Pracownikom ds. zakupów skupić się na bardziej strategicznych zadaniach, takich jak rozwijanie relacji z Dostawcami i negocjowanie korzystnych umów.
Jedną z najbardziej obiecujących technologii dla przyszłości procurementu jest blockchain. Blockchain zapewnia bezpieczne i przejrzyste środowisko, które może zrewolucjonizować procesy zakupowe. Dzięki blockchain możliwe jest śledzenie i uwierzytelnianie transakcji, minimalizując ryzyko oszustwa i nadużyć. Ponadto blockchain umożliwia tworzenie inteligentnych umów, eliminujących potrzebę pośredników i przyspieszających procesy zakupowe.
Funkcja zakupów nadal ewoluuje, stając się coraz bardziej strategiczna. Profesjonaliści ds. procurementu mają kluczowe znaczenie dla osiągania celów biznesowych, poprzez ciągłe doskonalenie relacji z Dostawcami, zarządzanie ryzykiem i realizację optymalizacji kosztów. Rozwój technologii i zmieniające się otoczenie biznesowe będą nadal kształtować przyszłość zakupów, zapewniając organizacjom konkurencyjną przewagę.
Podsumowanie
Zakupy ewoluowały z prostej funkcji administracyjnej do strategicznego wkładu w rozwój organizacji. Znajomość najnowszych technologii i umiejętność budowania relacji z Dostawcami stają się kluczowymi kompetencjami dla profesjonalistów zakupowych w dynamicznym i konkurencyjnym środowisku biznesowym.